تحلیل فیلم District 9

برگرفته از دانلودیها

نویسنده: بهنام صابری

شاید بتوان گفت بزرگترین عنصر این فیلم بعد از سفینه فضایی متوقف شده در بالای آسمان ژوهانسبورگ، پیتر جکسون باشد که نمی خواهد متوقف شود. این فیلم از آن نوع فیلم های نابی است که کمتر با آن موجه می شویم. ۳۰ دقیقه ابتدایی فیلم ساختاری مستند گونه به سبک فیلم های Cloverfield ,REC و دیگر فیلم های این چند سال اخیر دارد، اما این تصاویر غلط انداز بوده و ظاهر فیلم جمع و جوری را به ما نشان می دهد. در واقع چنان CGI (جلوه های ویژه) قدرتمندی در پس این فیلم نهفته است که در کمتر فیلمی با آن مواجه شده ایم. به واقع کمتر فیلمی به لحاظ ساختار، موضوع و جلوه های ویژه توانسته تا این حد قدرتمند در ژانر علمی-تخیلی پیش برود …

در کنار تمام این همه اتفاق نو، با یک کارگردان جدید که فقط ۳۰ سال سن دارد مواجه هستیم. “نیل بلوم کمپ” از آن نوع استعدادهایی است که پیتر جکسون آنرا یافته است. جوانی اهل افریقای جنوبی که در کانادا ساکن بوده و مسئول جلوه های ویژه چندین سرالت و فیلم بوده و تعدادی فیلم کوتاه علمی تخیلی ساخت، تا اینکه پیتر جکسون آن را یافته و به همراه او فیلم کوتاه Crossing the Line را کارگردانی کرد.  بواقع تحویل همچین  پروژه عظیمی به یک کارگردان تا  این حد جوان، ریسکی  بزرگ  بود  که  بسیار عالی از پس آن بر آمد. همه چیز این اثر مجذوب کننده است. اینکه همچین داستان تلخی را بتوان تا این حد جذاب و اثر گذار ساخت، کار دشواری است. موضوعی که شاید روی کاغذ کار ضعیفی جلوه بدهد، اما بخوبی پیاده سازی شد.
این فیلم نژاد پرستی را به شیوه ای نو بیان می کند. در واقع ما انسانها هیچگاه برای غریبه ها مهمان نوازهای خوبی نبوده ایم . همواره از شیوه تهاجم و خشونت استفاده کردیم. سفینه ای ۳۰ سال در بالای شهر قرار دارد، اما حتی انسان به سراغ آن نرفت تا بتواند بگونه ای درست از آن استفاده کند.

انسانها موجودات سوء استفاده کننده ای هستند که به محض اینکه مهمان ناخوانده خود را ضعیف و ناتوان می بینند، سعی در استثمار آن دارند و بگونه ای ایجاد یک حکومتی استبدادی می کنند. هیچ انسان خوبی در این تصاویر دیده نمی شود و این هشداری است که جکسون و بلوم کمپ به جهانیان می دهند که به فکر خود باشند، به فکر رفتار خود باشند، به فکر خوی پلید خود باشند و به فکر مهمانان ناخوانده خود باشند. در روزگاری که شاید در ظاهر نژاد پرستی نسبت به ۱۰۰ سال گذشته کمتر شده باشد، وقتی این فیلم ساخته می شود، پس هنوز معلوم است که خبرهایی است. حتی شخصیت اصلی داستان یعنی Wikus Van De Merwe هم آدم دلسوزی نیست، او که یک کارمند جَوگیری بیش نیست، او که دل به تصاویر خبری کذبی دارد که از او یک مرد مدبر بسازد، لقمه بزرگ تر از دهانش بر می دارد، و باز هم دوربین های خبری همان کاری را می کنند که “الیور استون” با فریاد بلندی در “قاتلین بالفطره” مردم را از آن بر حذز داشت، یعنی تبلیغ های کذب و بزرگ نمایی صرف. “ون در مرو” تا وقتی که خود در آن شرایط قرار نگرفت نتوانست آن موجودات را درک کند و این مشکلی است که همه ما با آن مواجه هستیم. تصاویر آن مارا به یاد حجوم اقوام مختلف به امریکای صده ۱۸۰۰ می اندازد یا ورود بردگان از افریقا و تجارتهای کاذبی که در بین آنها رواج پیدا کرد. تصویری سیاه از گذشته نچندان دور این کره خاکی که به زیبایی در اینجا تصویر شده است. همواره در جوامع برده داری همواره آنهایی برای تجار و سران آن منطقه خطرناک جلوه می کردند که انسان های با فکرتری بودند. در اینجا آن ماده برای بازگشت، استعاره ای از فکر و درکی است که انسانهای ضعیف تر برای رسیدن به اوج به آن نیاز دارند. این را هم بایستی بدانیم که در تحجر قرار دادن مهمان های ناخوانده، جز شکست برای خود چیزی به همراه ندارد.

نکته جالب دیگری که به آن اشاره می شود اینست که تمام اتفاقات در نقطه ای از جهان اتفاق می افتد که مردمش زمانی بخاطر رنگ پوست و شرایط برده داری با این قضیه برخورد داشتند اما انگار تمام عقده های خود را اینطور بیان می کنند، و همه جا با نصب تابلو هایی مانع از حضور هر بیگانه ای می شدند، و چه تلخ است روزی که ستم دیده ستمگر شود، آن روز تاریکترین روز تاریخ می شود.
بلوم کمپ توانسته این فیلم را بگونه ای بسیار باور پذیر بسازد. کوچکترین نکته ای را کم نگذاشته، حتی در ابتدای فیلم فاصله و زمان را برای رسیدن به منطقه ۹ بیان می کند، از نقشه گوگل استفاده می کند و چنان این موضوع را جدی می گیرد که تماشاگر را ناچار به تسلیم در برابر خواسته های خود می کند و چه زیبا این رخداد پیش میرود.
این فیلم در پس ۲ ساعت تصویر به اندازه دهها برابر آنچه نشان داد، حرف و درد برای گفتن دارد. شاید جزو معدود ایرادهای  کوچک به فیلم، در نیامدن رابطه بین “ون در مرو” و پدر زنش باشد!

جکسون و نوع کاراکترش من را به یاد اسپیلبرگ، لوکاس، کاپولا و دیگر بزرگان سینما می اندازد که جز ساختن فیلم های هنگفت و خرج کردن پول های بی زبان کار دیگری هم بلد هستند و آن خدمت به سینما و پروراندن جوانانی پر انرژی همچون بلوم کمپ است.
این فیلم می تواند تمام کسانی را که شیفته جلوه های ویژه فاخر، داستانی پرمعنا و گیرا هستند را چندین بار سیراب کند.  به امید جهانی پاکتر

نویسنده: بهنام صابری